Nurkowanie – sport polegający na "przebywaniu" pod wodą przy wykorzystaniu odpowiedniego sprzętu lub na tzw. zatrzymanego oddechu, w celach rekreacyjnych, sportowych, naukowych, technicznych, ratunkowych lub militarnych. Nurkowanie ze sprzętem (ang. scuba diving) oraz nurkowanie na zatrzymanym oddechu (ang. free diving) jest zaliczane do sportów ekstremalnych.

Nurkowanie na tzw. zatrzymanym oddechu (ang. free diving), polega na zanurzeniu się na pewną głębokość na jednym oddechu po czym powrócenie na powierzchnię. Użycie sprzętu ABC (maska, fajka, płetwy) znacznie ułatwia poruszanie się pod wodą. Alternatywą jest użycie sprzętu umożliwiającego oddychanie sprężonym powietrzem (lub inną mieszanką gazów), co umożliwia dłuższe przebywanie pod wodą.

Rodzaje nurkowania 

Wyróżnia się następujące rodzaje nurkowania:

• snorkeling – oglądanie podwodnego świata podczas unoszenia się na wodzie, z wykorzystaniem sprzętu ABC (maska, fajka, płetwy). Bardzo popularne np. w Egipcie.
• freediving – nurkowanie na wstrzymanym w płucach powietrzu (zatrzymany oddech)
• swobodne (zwane płetwonurkowaniem) – rekreacyjne do głębokości 40m, dostępne nawet dla dzieci już od 10-12 lat (na znacznie mniejsze głębokości i pod opieką instruktora) bez wyznaczonej górnej granicy wieku, określonej stanem zdrowia kandydata.
• techniczne – dekompresyjne, trudne logistycznie, przekraczające limity rekreacyjne (zarówno głębokości i/lub czasu pobytu pod wodą), związane

ze zmianami mieszanin oddechowych pod powierzchnią wody, wykonywane z użyciem bardziej skomplikowanych konfiguracji i większej ilości sprzętu, złożonym planowaniu, dla osób o bardzo dobrym stanie zdrowia.

• wrakowe – wiążące się z penetracją wnętrza zatopionych wraków
• jaskiniowe (podwodna penetracja zalanych korytarzy, sztolni, jaskiń) – nurkowanie bez możliwości wynurzenia się pionowo na powierzchnię, niekoniecznie głęboko, ale niekiedy daleko od wyjścia.

Wymaga wielu umiejętności wykraczających poza nurkowanie rekreacyjne.

Hełm nurka klasycznego

• komercyjne (prace podwodne) – często saturowane, bardzo trudne nurkowania

z użyciem skomplikowanego sprzętu nurkowego, daleko odbiegającego od stosowanego w przypadkach wymienionych powyżej, często z powietrzem lub innym gazem dostarczanym z powierzchni wody ze stacji obsługującej, nadzorującej i zabezpieczającej pracę nurka. Wymagania stawiane kandydatom są bardzo wysokie i dotyczą predyspozycji psychofizycznych i innych umiejętności wykorzystywanych do skomplikowanych prac w nieprzyjaznych, podwodnych warunkach.

• saturowane – w którym poziom gazu obojętnego wchłoniętego przez organizm nurka, a pochodzącego z mieszaniny oddechowej, osiąga największą możliwą

dla danego ciśnienia zewnętrznego wartość.

Sprzęt do nurkowania

Nurkowanie (szczególnie niekomercyjne) wymaga używania:

• sprzętu ABC (maska, fajka, płetwy),
• butli (jednej lub więcej) ze sprężonym powietrzem (najczęściej)

lub innym gazem (np. tlen, nitrox, trimix),

• automatu oddechowego który redukuje ciśnienie z butli do ciśnienia otoczenia umożliwiając swobodne oddychanie (obecne standardy bezpieczeństwa wymagają posiadania dwóch),
• kamizelki wypornościowej (KRW)(ang.BCD) (tzw. jacket) lub skrzydła (odmiana KRW) do regulacji/kontroli pływalności,
• skafandra nurkowego mokrego lub suchego w zależności

od warunków, głównie temperatury wody, w jakich nurek przebywa oraz czasu nurkowania,

• ciężarków ołowianych (tzw. balastu) rekompensujących dodatnią pływalność w/w skafandrów,
• komputerów lub tabel nurkowych, głębokościomierza i zegarka do określenia bezpiecznej głębokości, czasu przebywania pod wodą i pozostałego czasu bezdekompresyjnego (nurkowania rekreacyjne) lub określenia dekompresji do wykonania pod wodą (nurkowania pozostałe) zgodnie z planem nurkowania,
• manometru do określenia ilości czynnika oddechowego w butli (wyrażonej

w barach, psi lub MPa),

• oświetlenia w postaci co najmniej jednego źródła światła (latarka nurkowa, lampa HID, lampa LED),
• narzędzia tnącego (noża, lub sekatora), służących do m.in: czynności związanych z nurkowaniem jak: podważanie, drobne pomiary (miara na niektórych nożach) lub niekiedy oswobadzania się w przypadku zaplątania w sieci.

Niegdyś, gdy manometry nie były tak dostępne, używano również tzw. urządzenia rezerwy. Urządzenie rezerwy zatrzymywało część powietrza w butli, aby w sytuacji awaryjnej, po pociągnięciu specjalnej dźwigni, można było to powietrze uwolnić. Taka rezerwa starczała zwykle, na powrót na powierzchnię z wykonaniem przystanku bezpieczeństwa.

Wymagania ogólne

Każdy rodzaj nurkowania wymaga:

• określenia stanu zdrowia
• odpowiedniego przygotowania, szkolenia, w organizacji zajmującej się szkoleniem nurkowym

Nurkowanie zawsze powinno wykonywać się przynajmniej w parze z innym nurkiem. Jest to wymóg zarówno formalny, jak i wynikający ze zdrowego rozsądku. W nurkowaniu rekreacyjnym nurkowanie z partnerem(-ami) jest obowiązkowe.

Główna zasada bezpieczeństwa nurkowania mówi: planuj każde nurkowanie i nurkuj zgodnie z tym planem - ang."PLAN THE DIVE, DIVE THE PLAN"